1/11/2014

Yeni Yıl Hedefleri

Birçoğumuz her sene sonunda veya başında yeni hedefler belirleriz.

“Bu sene, aileme daha çok vakit ayıracağım.”, “Sigarayı bırakacağım.”, “Arkadaşlarımla daha çok görüşeceğim.”, “Daha düzenli ders çalışacağım.” vb. hedeflerimizin bazıları gerçekleşirken bazıları her sene tekrarlanır ve bir türlü gerçekleşmez.


Peki, hedeflerimizin gerçekleşmesinde neler rol oynar?


1.      Gerçekten karar vermiş olmak


Hedeflerin gerçekleşmesinde belki de en belirleyici zaman kararlılığın oluşturulması, gerçekten niyetin netleşmesidir. “Öylesine” konmuş bir hedef genellikle gerçekleşmez. Özellikle zorlu hedefler için kararımızı etraflıca düşünmüş olmamız önemlidir. Kendimize şu soruyu sormak faydalı olabilir:

Soru: “Neden bunu yapmak istiyorum?”

Bu sorunun cevabını netleştirdiğimizde, zorlandığımız zamanlarda kendimize güvenle bu cevabı kendimize hatırlatıp pes etmeden devam edebiliriz.  


2.      Hedefin gerçekçi olması


Koyduğumuz hedef gerçekçilikten ne kadar uzaksa, gerçekleşmesi de o kadar uzak bir ihtimal olacaktır. Bu sebeple etkili olabilecek tüm etkenleri düşünerek, gerçekleşmesi mümkün bir hedef koymak önemlidir.

Soru: “Hedefim gerçekçi mi?”


3.      Hareket planı yapmak


Hedefin belirsizliği de ulaşılmasına engel teşkil edebilir. Örn. “Bu sene sigarayı bırakacağım.” hedefindeki “bu sene” ifadesi “şu gün/zaman” olduğunda daha gerçekleşebilir hale gelir.  Hedefimizde ne kadar havada kalan, belirsiz ifadeler kullanırsak o kadar bahane uydurma ve erteleme/kaçma ihtimalimiz artar.
Hedefimizin sözde kalmayıp hayata geçmesi için nasıl adımlar atacağımızı olabildiğince planlamak önemlidir.

Soru: “Ne zaman? Nasıl? Hangi koşullarda?”


4.      Hedefe ulaşmada zorluk teşkil edebilecek faktörlerin değerlendirilmesi


Koyduğumuz tüm hedefler için zorlanacağımız noktalar olacaktır. Bunları olabildiğince öngörmeye çalışmak işimizi kolaylaştırır. Deminki sigarayı bırakma örneğini düşünürsek, sigaraya yeniden başlama, pes etme konusunda tetikleyici olabilecek faktörler olacaktır. Bu olası etkenleri önceden düşünmüş olursak, bu tuzaklara düşmeme olasılığımız yüksek olur.

Soru: “Ne gibi zorluklar çıkabilir?”


5.      Olası engellere karşı plan yapmış olmak


Bir önceki maddede bahsettiğim değerlendirme sonucunda bir plan yapmak yardımcı olacaktır. Örneğin, daha endişeli ve/veya üzgün olduğumda çok sigara içiyorsam bu durumlarda yeniden sigaraya sarılmamak için başka rahatlatıcı bir plan yapmam yerinde olabilir.

Soru: “Bu engelleri nasıl aşabilirim?”


6.      Gerektiğinde hedefi değiştirmeye açık olmak


Koyduğumuz hedef baştan bize çok mantıklı ve uygulanabilir gelebilir ancak pratikte öyle olmadığını fark edebiliriz. Öngöremediğimiz koşullar ortaya çıkabilir ya da biz sonradan fark edebiliriz. Bu durumlarda hedefi daha uygulanabilir hale sokmak için değiştirmek, esnek davranmak önemlidir. Tabii burada en önemli nokta bu değişikliği kolaya kaçmak için yapıp yapmadığımızı kendimize sormak olacaktır.

Soru: “Bu hedefe ulaşma planımda neler uygulanabilir değil? Nasıl bir değişiklik yaparsam uygulayabilirim?”


7.      Kararlı olmak/ pes etmemek


En önemli hususlardan biri de şudur: Pes etmemek! Bazı noktalarda zorlanmak kaçınılmazdır. Fakat gerçekçi bir hedef için her türlü zorluğu yenmek mümkün olacaktır. Önemli olan kolaya kaçmaya, pes etmeye meyilli olduğumuz zamanlarda kendimizi toplamak ve yeniden ilk soruyu kendimize hatırlatarak motive etmektir. (İlk soruyu yeniden hatırlayalım: Soru: “Neden bunu yapmak istiyorum?”)

Cevap: “Bunu … yüzden yapmak istiyorum. Bu şekilde olmadıysa başka bir yoldan deneyebilirim. Tek yapmam gereken bu denememden dersler çıkarmak ve bu çıkardığım dersler ışığında daha uygulanabilir bir plan yapmak. Yapabilirim!”  

Hepimize daha huzurlu ve mutlu olacağımız bir yıl diliyorum.

Sevgiler,

Uzm. Psk. Mine Hasırcı