10/28/2015

İşyerinde Farkindalik: Ne Faydasi Var?


Farkındalık. Herkes uyguluyor. Google'dan NHS'e ve Londra Ulaşımına kadar. HarvaRd Business School bile liderlik programlarıne farkındalık prensiplerini dahil ediyor.

Peki nedir farkındalık? En basit haliyle, farkındalık (mindfulness) farkına varma halidir (awareness).

Farkındalık uygulamaları yapmak şu ana, yargılamadan dikkatimizi vermemizi sağlayan bir yol sunuyor bize. Farkındalığın kaynağı Budizm'de yatıyor ama git gide daha çok dinden ayrıştırılmış hali üzerine eğitimler veriliyor.

Farkındalık işyerinde iletişimi geliştirerek, stresi, kaygıyı ve çatışmayı azaltmaya ve ruhsal dayanıklılığı ve duygusal zekayı artırmaya yardımcı olur.

Farkındalık sahibi olup olmadığınıza karar vermek için aşağıdaki soruları değerlendirin.
Geçtiğimiz hafta içinde, kendinizi şu durumlardan hangilerinde buldunuz?:
  • Konuşma sırasında başkalarının ne dediğini hatırlayamama
  • Günlük evden-işe yolculuğunuzla ilgili bir şey hatırlamama
  • Masanızda, tadını almadan yemek yemek
  • iPhone'unuza en değer verdiğiniz kişilerden daha fazla ilgi göstermek
  • Geçmiş olaylarla takılıp kalmak veya gelecekle ilgili endişe duymak
  • Bu makaleyi göz ucuyla mı okuyorsunuz?
Bu soruyu "Evet." diye yanıtladıysanız, düzenli olarak etrafınızdan kopuyor olma ve en azından bazı zamanlarda otomatik pilotta yaşıyor olma olasılığınız yüksek.

Günümüzdeki ekonomik koşullarda, artan iş yüküyle birlikte, çalışanlardan daha azla daha çok iş çıkarması ve uzun saatler çalışması isteniyor. Farkındalıkla ilgili çalışan önde gelen akademisyenlerden biri olan, Oxford Üniversitesi Klinik Psikoloji Profeförü Mark Williams, stresin bir onur simgesi olduğu bir kültürde çalışmanın zarar verici olduğunu söylüyor.
"Bir görevden diğerine koşturarak çok zaman geçiriyoruz. Daha etkin çalıştığımızı düşünüyor olabiliriz ama beynin doğasına aykırı çalışıyoruz. Tükenmemize şaşmamalı." diyor.

Farkındalığın nörolojik faydaları, duygusal zekada, özellikle de empati ve özdüzenlemede (kendini düzenleyebilmede) artış ile ilişkilendirilmiş durumda. Bu alanların gelişimi, çatışma yönetme ve daha etkili iletişim kurabilme becerilerimize katkıda bulunuyor. Ayrıca farkındalık, olaylara hemen tepki göstermek ve karar vermek için beynimizin en az akıllı alanını kullanmak yerine geri çekilebilmemize ve alternatif bakış açılarını değerlendirmemize olanak tanır. Farkındalık tekrar beynimizin akıllı kısımlarıyla hareket etmemize ve duygularımızın kontrolünü yeniden kazanmamıza yardım eder; bu şekilde daha uygun bir tepki vermeyi seçebilir hale geliriz.

Farkındalığı Google'la tanıştırmasıyla ünlü olan farkındalık uzmanı Mirabai Bush, şöyle diyor: 

"İşyerinde farkındalık, çatışmaların olmasını ya da zorlu durumların ortaya çıkmasını engellemez. Ama zorlu durumlar ortaya çıktığında... durumun grup tarafından beceriyle anlaşılması, ele alınması ve karşılanması çok da olası. Zamanla farkındalık üzerinden, iç kaynaklarımızı geliştirmeyi öğreniriz ki bu da zor, sıkıntılı ve stresli durumlarda daha sakin, huzurlu ve incelikle davranmamıza yardımcı olur.

"Ortaya çıktıklarında kendi duygularının daha fazla farkına varmak onlarla nasıl başa çıkacağınıza dair size daha fazla seçenek tanır. Farkındalık, vücudundaki hisleri/duyuları fark ederek, ortaya çıkan duygunun daha fazla farkına varabilmeye yardımcı olur. Sonra şu yönergeleri izleyebilirsiniz: Ne yapıyorsan dur. Derin nefes al. Vücudunda bu duyguyu nasıl deneyimlediğinin farkına var. Bu duygunun zihninin neresınden geldiğini düşün (kişisel geçmiş, güvensizlik, vb.). Olabilecek en anlayışlı/şefkatli şekilde karşılık ver."
Düzenli olarak farkındalık uygulamaları yapmak beynin kendini tamir etme ve yeni nöral bağlantılar kurma becerisini artırır. Ama fiziksel egzersiz için geçerli olan kullan veya kaybet yaklaşımı, beynimiz için de geçerli; bu yüzden pratik yapmak önemli.

Basit bir farkındalık uygulaması bir dakikalık meditasyondur. Sessiz bir yer bulun ve dikkatinizi nefesinize odaklayın. Eğer zihniniz gezinmeye başlarsa (ki muhtemelen öyle olacak), konstantrasyonunuzu tekrar nefesinize geri getirin. Sükunetle rahatlayın.

Kaynak: Mindfulness at work: what are the benefits? @ The Guardian 
Çeviri: Uzm. Klinik Psk. Mine Hasırcı