7/20/2016

"Durum Çok Ciddi"

Malumunuz “Durum çok ciddi.” diye başlayan “Facebook’ta paylaşmadığım şeylerden bile sorumlu tutulabilirim. Bunu engellemek için paylaşayım.” diye, tabii ki hukuki herhangi geçerliliği olmayan bir metni bile herkes kopyalayıp yapıştırıyor Facebook sayfasına. 

Durum gerçekten ciddi, çünkü “Yapmadığım şeyden sorumlu tutulabilirim.” inancını gösteriyor bu davranış. Kendini nasıl koruyacağını bilememe, sürekli tehlike altında hissediyor olma halini gösteriyor. 

Mantığı bir yana koyup, “Ya tutarsa…” diye göle maya çalmak bu aslında. Peki çok saçma, anlaşılmaz bir davranış mı? Hayır. Sadece çok acı. 

İnsanın en temel ihtiyaçlarından biridir güvende hissetmek. Şu an güvende hissedememek ise oldukça normal. Farklı siyasi görüşlerden de olsa halktan hemen herkes travmatize olmuş durumda. Halktan herhangi bir insan, gerçekten ne olduğuna dair kesin bir bilgiye sahip olamıyor ve üzerine yağan milyonlarca ihtimal ve senaryodan kendi kafasına en uyan açıklamayı seçmeye çabalıyor.

Neden? 

Çünkü insan bilmek ister nedenini, nasılını, ne olacağını. Belirsizlik, insanın en rahatsız olduğu durumlardan biridir. Belirsizlik durumunda insan ne yöne gideceğini bilemez ve adeta paralize olur. Belirsizlik had safhaya ulaştığında, kötü bir sonucu bile yeğ tutar insanoğlu. Bu durumda da sıklıkta kabuğuna, içine çekilme ve depresif bir ruh haline girme görülür. 

Bir diğer sıklıkla görülen durum ise, galeyana gelme, kutuplaşma ve kendinden görmediğine karşı saldırgan bir tutum ve davranış sergilemeye başlamaktır. Söylemeye gerek yok ama yine söyleyelim: Bu durum kendi içine çekilmekten çok daha tehlikeli! 

Çok zor bir dönem. Her şeyi geçelim onlarca masum insanın yaralanıp, öldüğü bir durum “insan” olan herkes için acıdır. Ölümlere, çatışmada ciddi derecede yaralanan insanların durumuna sevinmek, sağlıklı bir ruh halini değil yukarıda bahsettiğim ikinci hali yani galeyana gelmek ve ötekine düşmanlık tutumuna kendini kaptırmak halini yansıtır. İnsanoğlu ne yazık ki kendine sunulmuş bazı 
bahanelerin ardına saklanarak bunun çok sağlıklı olduğuna kendini ve çevresini inandırabilir.
 
Bir de şu var ki, insan bir grup içinde tek başına olduğundan çok daha mantıksızca davranabilir. Şunu demek istiyorum: Birey olarak mantıklı davranabilecek kişi grup psikolojisi ile çok daha kolay galeyana gelip, saldırganlaşabilir, manipüle edilebilir ve tek başına yapmayacağı hareketlere kalkışabilir.
Demem o ki, bol belirsizlik ve kafalarda bol soru işareti olan, kalbimizde tüm masum insanların çektiklerinin acısı ile çok acı bir dönemden geçiyoruz. Ruh sağlığımızı korumak da böyle zamanlarda zor. Her ne kadar zorlandığımız bir dönem de olsa şunlara dikkat etmenizi öneririm:
  • Gündemden haberdar olma, bilgi alma olayına kendinizi çok kaptırıp hayatınızın çoğunu kapsar hale getirmeyin. Elbette haberleri takip etme isteği gayet normal ancak hayatınızda normalde yaptığınız anlamlı ve gündelik işlerinizi görmez hale geldiğiniz bir hal faydalı değil, sağlıksız olacaktır.
  • Yakınlarınızla konuşurken de, bir önceki önerimde olduğu üzere bütün konuşmalarınız bu olmasın. Elbette, duygularımızı, düşüncelerimizi, paylaşmak bir ihtiyaç ve bu da iyi gelir. Ancak, burada da kritik nokta tüm konuşmalarımızı kapsar hale gelmemesine dikkat etmek.
  • Kendinize özen göstermek, zihniniz ve bedeninize iyi davranmak adına yaptığınız her davranış bu tip dönemlerde daha da önem kazanır. 
  • Ayrıca, çocuğunuz varsa, onları da korumak için Türk Psikologlar Derneği’nin şu önerilerine göz atmanızda fayda var: “Çocuklar Duydu”
 Ülkemize ve hepimize, her anlamda daha sağlıklı günler diliyorum.

Mine Hasırcı
Uzman Klinik Psikolog