5/30/2012

Yaz Geliyor: “Tatil Sezonu Açılıyor ve Vücudumdan Memnun Değilim.”


Yaz Geliyor: “Tatil Sezonu Açılıyor ve Vücudumdan Memnun Değilim.”
Yazın denize, havuza gireceğiniz bir tatile gideceksiniz ve kilonuzdan memnun değilsiniz. 
Peki, ne yapmalı?

Luis Hernandez - D2k6.es / Stock Photos
Yılın bu zamanlarında birçok kişinin (özellikle kadınların) içini bir endişe kaplar. Kışın kıyafetlerin altında kimsenin çok da görmediği vücutlar yazın plajda ya da havuz başında gözler önüne serilecektir. Bu durumda, olabildiğince çabuk kilo verip forma girmeye çalışır birçok kişi. Kimisi en çabuk kilo verdireceğini vaat eden şok diyetlerden, kimisi mucizevi olduğu iddia edilen haplardan medet umar, kimisi ise bir diyetisyene gitmeyi, spora başlamayı tercih eder. Burada şok diyetlerin (çoğunlukla tek yönlü beslenmeyi öneren diyetlerin) veya hapların risklerinden bahsetmeyeceğim uzun uzun elbette. Kabul etmek istesek de istemesek de kilo vermek için de her şey için olduğu gibi emek vermek gerekiyor. Yediklerimize dikkat etmemiz ve hareket etmemiz gerekiyor. Bu da her zaman kolay olmuyor tabii. Bu durumda motivasyon derecesi daha da önem kazanıyor.

Diyet, Beslenme ve Motivasyon
Öncelikle her şeyde olduğu gibi kilo vermek için de belli bir disipline ihtiyaç var. Bir beslenme uzmanına/diyetisyene gitmek size bazı durumlarda gerekli motivasyonu sağlayabilirken bazı durumlarda yeterli olmaz. Bazen düzenli kontrole gidiyor olmak, diyetisyeninizle kurduğunuz olumlu ilişki ile artan motivasyonunuz veya en basitinden bu iş için belli bir ücret ödüyor olmak bile kilo vermek için size gerekli motivasyonu sağlayabilir.
Bazı durumlarda yukarıda bahsedilen etkenler kilo vermek için yeterli motivasyonu sağlayabilirken bazı durumlarda yeterli olmaz. Bunun sebebi birçok zaman kilo problemlerinin psikolojik sıkıntılar ile ilişkili olmasıdır. Örneğin, depresyondaysanız motive olup kendiniz için harekete geçmeniz zor olacaktır. Özellikle obezite genellikle (fiziksel bir rahatsızlığa veya dış bir duruma dayanmıyor ise) psikolojik kaynaklıdır. Diğer yeme bozukluklarında da bir diyetisyene gitmek yeterli olmayabilir ancak psikoterapi ile beraber diyetisyene gitmek daha sağlam ve hızlı sonuçlar almanızı sağlayacaktır. Üstelik sadece beslenme ve kilo açısından değil, psikolojik durumunuz açısından da fayda göreceğiniz için sonuçların kalıcı olma ihtimali de yükselecektir.

Kilo vermek, Düşünceler ve Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)
Kiloyla ilgili sürekli problem yaşamanızın altında illa psikolojik/psikiyatrik bir bozukluk olması gerekmiyor elbette. Bir bozukluk olmasa da bazı düşünceleriniz size köstek oluyor olabilir. Hayatınızda yapacağınız tüm değişiklikler için olduğu gibi kilo vermek için de düşünceleriniz büyük önem taşır. Motivasyon sağlamak, kendini hazırlamak, karar vermek, ertelemeden kararını uygulamak ve pes etmeden devam etmek için psikolojik olarak buna hazır olmalısınız. Buna hazır olmak da, öncelikle olumsuz tutum ve düşüncelerinizi değiştirmek üzere çalışmakla mümkündür. Yukarıda bahsettiğim gibi bir psikolojik rahatsızlık var ise bu rahatsızlıkla başa çıkmayı öğrendikten sonra tüm bunları başarmak mümkün olacaktır; aksi takdirde zaten kilo verseniz de tekrar alma olasılığınız yüksektir.
Bir yeme bozukluğunuz varsa bunun tedavisinde en etkili yöntemlerden biri Bilişsel Davranışçı Terapi’dir (BDT). Depresyondaysanız, pes etmişseniz veya sadece gerekli motivasyonu sağlayamıyor ama sebebini bilmiyorsanız yine BDT sayesinde bu durumun altında yatan sebepleri, düşüncelerinizi ve size baltalayan davranışlarınızı keşfedip bunların üstesinden gelebilirsiniz. Düşünce ve davranışlarınız değiştiğinde duygularınızda olacak değişim zaten kaçınılmaz olacaktır.
Kısaca, bir bozukluk olsun veya olmasın düşünceleriniz kilo vermenizi engelliyor olabilir. Bu durumda bu düşüncelere ve onlara eşlik eden davranışlara odaklanan bir terapiden (örn. BDT) fayda görme olasılığınız çok yüksektir.

Psikoterapi olmadan, sadece diyet ve fiziksel egzersiz ile kilo verilmez mi?
Elbette verilir ancak çoğunlukla terapi eşliğinde yapılan diyet daha hızlı ilerleme ve kalıcı sonuçlar sağlar. Psikolojik bir problem olduğunda ise bu problem yokmuş gibi davranarak bir yere ulaşmanız mümkün olmayacaktır.

Özetleyecek olursak:
·         Kilo vermek için düşüncelerinizi ve davranışlarınızı değiştirmeniz gerekir. Bunun için de Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) gibi düşünce ve davranışlara odaklanan bir terapi yardımcı olacaktır. Psikolojik bir bozukluk olsun veya olmasın BDT size engel olan düşünce ve davranışlarınızı değiştirmenizi sağlar.
·         Yeme bozuklukları ve depresyon gibi psikolojik rahatsızlıklar mevcutsa sağlıklı bir beslenme şekline geçmek, kilo vermek ve bu konuda istikrarlı olmak yalnız psikoterapi yardımı ile mümkün olacaktır.

Klinik Psikolog Mine HASIRCI